Размер шрифта: A A A Изображения Выключить Включить Цвет сайта Ц Ц Ц Х
Среда, 14.04.2021, 23:33
Приветствую Вас Гуест | RSS

МБОУ "Антоновская СОШ им. Н.Н.Чусовского"

Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Главная » 2016 » Январь » 23 » Посвящается 95-летию Захарова А.Т.
11:37
Посвящается 95-летию Захарова А.Т.

ЮБИЛЕЙ

2016 с. тохсунньу 21 күнүгэр РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, САССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, “Үлэҕэ килбиэнин иһин”, “1941-1945 сс. Аҕа дойду сэрииитин сс. килбиэннээх үлэтин иһин”, о.д.а юбилейнай мэтээллэр кавалера ЗАХАРОВ АФАНАСИЙ ТИТОВИЧ төрөөбүтэ 95 сылын туолар. Кини Ньурба оройуонун Токос нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Суораттаах, Бордоҥ, оскуолаларыгар үөрэммитэ. Бастаан үлэтин “Комбайн” колхуоска счетоводунан саҕалаабыта. Бүлүү педагогическай училищетыгар куурсу бүтэрэн, учуутал буолбута. Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа. СГУ историческай факультетын бүтэрбитэ. Күндээдэ, Токос, 3 Бордоҥ оскуоларыгар үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Ленинскай оройуон исполкомугар инспекторынан, 1959-1967 сс. Ленинскай РОНО сэбиэдиссэйин дуоһунаһын толорбута. 1967-1987 сс. Антоновка орто оскуолатын директорынан үлэлээбитэ. Оскуола кабинетнай системата тэрилллиитин, материально техническай базатын бөҕөргөтүүгэ, үөрэх, иитии боппуруостарыгар ылсыылаахтык үлэлээн, оскуоланы САССР-га биллэр үлэлээх үөрэх тэрилтэтэ буоларын ситиспитэ
Сүдү киһи

Сүдү диэн тыл дириң ис хоһоонноох, баай суолталаах. Бу тылы иһиттэхпинэ, мин харахпар баараҕай тиит маһы эбэтэр дириҥ уулаах, киэң нэлэмэн өрүһү көрөбүн. Онтон киһиэхэ сыһыардахпына, суолтатынан сөп түбэһиннэрэн, Афанасий Титовиһы саныыбын...
Антоновкаҕа биһиги 1974 сыл кыһыныгэр көһөн кэлбиппит. Аҕам, Иннокентьев Михаил Степанович, «Ньурба» совхозка кылаабынай агрономунан анаммыта. Күһүн бадарааңңа, суол-иис куһаһан буолан, балаҕан ыйын 1 күнүгэр хойутаабыппыт, онон оскуолаҕа 3 чыыhылаҕа кэлбиппит. «Директор Афанасий Титович» уоппускаҕа, сотору үлэтигэр тахсар үһү» - диэн аймахтарбыт эппиттэрэ. Биирдэ (балайда үөрэммиппит кэннэ) көрүдүөргэ биир мааны баҕайы, өрө тарааммыт баттахтаах, ачыкылаах киһи хаама сылдьарын көрдүм, оҕолор бары боччумуран дорооболоһон ааһаллар, кими эрэ тохтотон ыйыталаһар, кэпсэтэр эбит. Мин чугаһаабытыгар дорооболостум, онно сүрдээх кытаанахтык көрөн баран эппиэттээтэ. Толло санаабытым уонна били кэпсиир директордара диэн билбитим.
Оскуолаҕа үс сыл үөрэнэрим тухары мин кинилиин алтыспытым элбэх: оскуола комсомольскай тэрилтэтин секретара буолан, обществоведение уруоктарыгар үөрэнээччи быһыытынан. Планеркаларга, педсоветтарга үөрэнээччилэр активтарын сырытыннарара, быһаарыллар боппуруостарга санаабытын истэрэ. 9 кылааска үөрэнэ сылдьан комсомол уобаластааҕы XXVII коференциятыгар делегатынан талыллыбытым. Барыам иннинэ, кабинетыгар ыҥырбыта уонна эппитэ: “Тыл этэргэр долгуйаайаҕын, санааҕын толору этээр”. “Бэлэм буол” хаһыат фотокорреспондена табаарыһым онно этиэҕим, хаартыскаҕа түһэриэхтэрэ”. Үөрэнээччилэр сайыҥҥы сынньалаңнарын туһунан тыл эппитим (эрдэ ыңыран, куоракка бэлэмнээбиттэрэ). Кэлбитим кэннэ, учууталларга ыҥыран кэпсэппитэ.
Обществоведение уруоктара сүрдээх интэриэһинэй буолааччылар, боппуруостарга мөккүһүннэрэр этэ уонна бүтэһигэр Ленин эбэтэр Сталин этиитинэн холобурдааччы. 1976 сыллаахха 55 сааһын туолбутугар комсомолецтар эҕэрдэлээбиппит. (Оскуола физзалыгар элбэх ыалдьыт, оҕо бөҕө мустубута). Түмүк тылыгар күлүү-оонньуу курдук “Биэс уон биэс саас диэн кырдьыы буолбатах” диэбитин өйдөөн хаалбыппын.
1982 сыллаахха Хабаровскайдаађы пединституту бүтэрэн үөрэммит оскуолабар үлэлии кэлбитим. Практикалана сырыттахпына, Афанасий Титович көрсөн ханна үлэлии барыахпын баҕарарбын ыйыппыта. Распределение саҕана Минпроска кэлбиппитигэр, миигин “Захаров оскуолатыгар бараҕын, Афанасий Титович вызов оҥорбута” диэн тута Антоновкаҕа үлэлиир чиэстэммитим. Хара маңнайгыттан уруоктарбар сылдьан барбыта. Хас уруок кэнниттэн сиһилии ырытара, сүбэлиирэ. “Литература уруога оҕо дууһатын таарыйыахтаах. Хоһоону бэркэ аахтыҥ” – диэн “мичик” гына – гына бэрт судургутук хайгыыра. Л. Н. Толстойга аналлаах уруокка сылдьан баран, наһаа сэңээрбит этэ уонна ол кэнниттэн өр сэһэргэспиппит. Мин онно Афанасий Титовиһы хайдах эрэ улуу Толстойга тэҥнии санаабытым. Оҕолонон уоппускаҕа олордохпуна, дьиэбэр киирэ сырытта. “Этика и психология семейной жизни” диэн саҥа предмет киирдэ, нэдиэлэҕэ биир күн тахсан үөрэтэҕин дуо?” – диэн соһутта. Аккастаныам да иннинэ: “Эбээлэргитин көрдөһүҥ, аҕыйах кэмҥэ кэлэн оҕону көрдүннэр. Эдэр киһи аахтаххына билиэң, бэйэн да олоххуттан кэпсээ” – диэн дьаһайан кэбистэ. Онон улахан кыыһым 9 ыйыгар тахсан үлэлээбитим.
Иккис кыыһым иринньэх этэ, онон сотору-сотору больничнайга барарым. “Оҕону кыра эрдэҕинэ үчүгэйдик көрүөххэ наада. Кытаатан эмтэниҥ” – диэн сүбэлиирэ. Оччолорго сотору-сотору бэйэтэ ыалдьар, оҕотун көрөр диэн биирдэ да кырыы хараҕынан көрбөтөҕө, аһынара. Мин санаабар, ол кини оҕоҕо ураты истиҥ сыһыаннаађын биир туоһута. Учууталлар кыһалҕаларын өйдүүрэ, ким туохха наадыйарын өтө көрөр-билэр этэ.
Бочуоттаах сынньалаҥҥа да олордор, оскуолатыгар сөп буола-буола кэлэ турара. Иитэр-үөрэтэр үлэ хайысхаларынан интэриэһиргиирэ, оскуолаҕа сылтан-сыл выпускник учууталлар элбииллэриттэн үөрэрэ. Оройуон, республика хаһыаттарыгар тахсыбыт ыстатыйаларын кырыйан аҕалан анал паапкаҕа угара. Паапка таһыгар “Хранить 100 лет” диэн суруйан баран туттарбыта. Билигин ол паапка оскуола историятын суруйарбытыгар туһанар матырыйаал буолар.
Салайааччы быһыытынан ураты туттар кистэлэҥнэрдээх эбит этэ. Толкуйдаан көрдөххө, ирдэбиллээх буоларын таһынан, хас биирдии үлэһит интэриэһин учуоттуур, ону аахсар, киһи кыаҕын, талаанын арыйарга сөптөөх үлэни тэрийэр, усулуобуйаны олохтуур дьоҕурдааҕа кини үлэлиир кэмигэр биһиги оскуолабыт сайдыы кэрдиистэрин баһылаабытыгар тирэх буолбут эбит.
Афанасий Титович муударай өйө-санаата, инникини өтө көрөрө өссө биир үлэ хайысхатыгар чаҕылхайдык көстөр: 70-80 сылларга араас предметтэргэ оскуоланы бүтэрбит учууталлары түмпүтэ, үлэҕэ-хамнаска сөпкө аттарбыта буолар.
“Бэйэтэ үөрэммит оскуолатыгар, олохтоох кадр бэриниилээхтик үлэлиэҕэ, ирдииргэ да үчүгэй”, - диэн төрөппүт мунньаҕар эппитин истибитин. Маны таһынан, атын сиртэн үлэлии кэлбит учууталларга сүрдээх болҕомтолоохтук сыһыаннаһар этэ. Биһиги оскуолаҕа үөрэнэрбит саҕана 4-5 нуучча учууталлара бааллар этэ. “Киэң көрүүлээх, сайдыылаах учууталларга үчүгэйдик үөрэнэн хаалыҥ, бэйэҕитигэр туһалаах буолуо,” – диирэ.
Олоҕун кэнники сылларыгар, оскуолаҕа кэллэҕинэ, түргэн баҕайытык барар этэ. “Олоро түһүүй, туох сонуннааххын?” – диэтэххэ, сонньуйан баран: “Эһиги кэпсээҥ. Мин тугу этиэхпиний, бириэмэҕит да суох быһыылаах” – диэччи. Арай биирдэ ыам ыйын 9 күнүгэр, Ньурбаҕа ыытыллар үгэс буолбут сүүрүү эстафетатыгар көрүстүм (ол өлөр сылыгар этэ). Сиэнэ уол сүүрэрин көрө кэлбит. Балайда сэһэргэстэ, онтон эмискэ эттэ: “Ветеран учууталлар көҕүрээн эрэбит. Аны кэлэн оскуолаҕа баран кэккэлээн олорбот буоллахпыт.. Эдэрдэр кытаатыҥ, үлэлээҥ. Оскуолаҕытын харыстааҥ...” Аҕыйах ыйынан бэрт кылгас кэмҥэ сытан ыалдьан, өлбүтэ. Билигин санаатахпына, бэрт боростуойдук, кылгастык инники үлэбитигэр-хамнаспытыгар сыһыаннаан, дириң ис хоһоонноох тыллары эппит эбит...
Иванова Марианна Михайловна,
Н.Н.Чусовской аатынан
Антоновка орто оскуолатын нуучча тылын уонна литературатын учуутала
Октябрьскай нэһилиэк көрдөрөр-үөрэтэр киинин архивыттан Захарова П.М.бэлэмнээтэ

Тиитэбис оскуолата

Антоновкаҕа 1967 с. саҥа оскуоланы «Ньурба» совхоз туттарбытыгар районо сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит Афанасий Титович Захаров директэринэн анан тахсыбыта. Саҥа оскуола ситэриллэрэ, оҥоһуута олус элбэх этэ. Ону ситэрэргэ оҕорорго анаан бу иннинэ собхуоска хас да сыл болуотунньугунан үлэлээбит киһини миигин ыҥыран үлэлэппиттэрэ. Өр сылларга салайар үлэҕэ үлэлээбит уопуттаах салайааччы инникитин оскуолаҕа туох үлэ барыахтааҕын, ханнык саҥа тутуулар барыахтарын барыытын былааннаан сыльдьар этэ. Эргэ оскуола дьиэтин көтүрэн баран саҥаттан тутуу, мастерской дьиэтигэр эбии туттаран автоделоны, уруґуйу уонна байыаннай дьыала±а үөрэтэр киэҥ-куоҥ улахан хостордоон оҥотторор былаан оҥоһуллан, үбүн харчытын быһааттаран барбыта. Оскуола физруга Дмитрий Егорович Степановы кытта оскуола тулатын тротуардыыр үлэни сорудахтаабыта. Ону биһиги кыһанан туран үлэлээн бүтэрбиппит. Ол тротуарбыт ити быйыл 41 сыл буолан баран көтүлүннэ. Үп-харчы булан начальнай кылаастары үөрэтэр корпустарын белорустар биригээдэлэринэн кылгас кэм иһигэр туттарбыттара.
Коллективка элбэх эр дьон учууталлар үлэлииллэрин таба туһанан мастарыскыайга эбии тутууну уонна биир буоксалаах гараһы туттарбыта.
Сааскы өрөбүл кэмигэр учууталлар уонна үрдүкү кылаас оҕолоро ойуурга мас илиинэн кэрдэн, хас да трактор сыарҕата маһы киллэттэрэн совхоз пилараматыгар босхо кэпсэтэн эрбэттэрэн, кэлэр сылларга сылларга туттар матырыйаалы бэлэмнэтэр этэ. Тиит, бэс былаахылар, хаптаһыннар мастерской таһыгар ыстаабыллаанар этилэр. Оҕолор чочуйан араас сувенирдары оҥороллоругар анаан хатыҥ маһы эмиэ бэлэмнэтэрэ. Мастерской сэбиэдиссэйэ Саввинов Николай Петрович анал миэстэлэргэ тастаран, хатаран, үлэлииргэ бэлэм оҥороро. Начальнай оскуола ис уонна тас эпсиэйдээһинин, оскуола иннигэр оҕолор онньуур муосталарын тулатыгар олорор ыскамыайкалаан оҥотторбута. Бу үлэлэр күүс өттүн учууталлар уоппускаҕа барыахтарын иннинэ үлэлэтэн бүтэрэрэ. Ордубут, сиппэтэх үлэ олус элбэх буолара, ону оччотооҕута кочегарынан үлэлиир Афанасий Григороьевич Семёновтыын ситэрэр этибит. Мастерской пристройун барытын муосталаан, элбэх ахсааннаах түннүктэрин холуодатын биһиэхэ оҥоттороро уонна хамнаспытын үп-харчы булан төлүүр буолар этэ. Кыһыҥҥы өттүгэр оччотоҕу кэмчи маллар: остуоллар, устууллар олус туонкай оҥоһуулаах буолар этилэр, олус элбэхтик алдьаналлара, силимнэрэ хоҥноро, ону барытын хомуйан эрэмиэннэтэр этэ. Олус мэниктээн малы-салы алдьатар оҕо көһүннэҕинэ , төрөппүттэр төлүүллэрин эбэтэр эрэмиэннииллэрин ирдиирэ. Ити саҕана кабинетнай систиэмэҕэ киириии күүскэ барбыт кэмэ этэ.
Афанасий Титович учууталлары кытта сүбэлэһэн баран, физика, химия, история кабинеттарын, «бэйэ матырыйаалларынан оҥостуохха» диэн этии киллэрбитэ, ону өйөөн ити кабинеттары сабыс-саҥа маһынан остуол, табуретка, лабораторнай остуоллардаан оҥорбуппут. Атын кабинеттары учууталлар төрөппүттэри көмөлөһүннэрэн бэйэлэрэ оҥостоллоро ситиһиллибитэ. Оччолорго нэһилиэккэ 11 агитзона үлэлиирэ. Ити агттзоналары оскуола учууталлара начальниктаан үлэлэтэллэрэ. Учууталлар үлэлэтэр буоллулар да агитзоналар төрөппүттэрэ оҕо үөрэҕэр уонна режими тутуһууларыгар үлэлэрэ күүһүрбүтэ. Зона кииннэригэр үөрэҕи ситиһии экраннара баар буолбуттара. Олохтоохтор зоналар куоталаһыыларыгар сүрдээх активнайдык кыттар этилэр. Спортка, уус-уран самодеятельноска, уус-уран оҥоһуктарга көхтөөхтүк кыттар буолбуттара. Маны барытын учууталлар зона сэбиэттэрин кытта тэрийэн ыыталлара. Учууталлар барахсаттар бириэмэлэрин аахсыбакка, сүрүн үлэлэрин тэҥҥэ дүөрэлээн ити общественнай үлэни тэҥҥэ дьүөрэлээн үлэлииллэрэ тус үлэлэригэр эмиэ туһалаах этэ. Олус элбэх күрэхтэһиилэр, мероприятиелар ыытылларын иһин «Учууталлар общественнай үлэни олус инники тутан эрэҕит» -диэн этэр буолбута.
Сааскы уһун өрөбүл саҕаланаары аҕай турдаҕына оттулла турар 2 хочуолларбыт алдьанан систиэмэ уутун сүөккүүргэ күһэллибиппит. Афанасий Титович совхоз дириэктэрин кытта кэпсэтэн, совхоз сантехниктарын, сварщиктарын барытын аҕалан, оскуола сварщигын уонна үлэһиттэрин хомуйан 3 биригээдэни тэрийэн, 3 хочуолу монтажтатан уһун өрөбүл бүтүүтүгэр үлэҕэ киллэрбиппит. Оскуола үлэһиттэрэ итии аһылык тэрийэн, миэстэтигэр аһатан, үлэ түргэтиирин тэрийбитэ. Совхоз слесардара оттук кэмигэр саахал тахсыбатар эрэ налыччы сылдьар буолаллара. Ону Тиитэбис: «Аа–дьуо үлэлээх буолан, бөлөдөбүөй буолан хаалбыт үлэһиттэргитин биир нэдиэлэ үлэлэтэн, сүрэхтээх оҥортоотум”,- диир буолара.
Кини хаһан даҕаны кимтэн да толлубат, сыыһа-халты баар буоллаҕына утары этэн төннөр идэлээх этэ. Ол курдук биирдэ ханнык эрэ боппуруоска кэпсэтээри хонтуораҕа тиийэн, партком секретарын ыйыталаспытыгар специалистар эппиттэр: «3 хонугунан партком отчуоттуур мунньаҕа буолар, онон дьиэтигэр олорон дакылаатын суруйар»,- диэн. Биир мунньахха: «Үлэлиир сиргит тымныыта бэрт буолан, бөрө истээх соҥҥутугар төбөлүүн киирэн баран, тоҥон тилэххитигэр сэттэтэ эргийэ сылдьаҕыт, “дакылаат суруйабыт диэн ааттаан үстүү хонукка сиртэн-халлаантан сибээскитин арааран баран бэлэмнэнэҕит, оттон учуутал күн аайы дакылаат суруйар да биир да күн өрөөбөт» диэн этэн турардаах. Ону салалта сөбүлээбэккэ биир партийнай (хомсомуоллары кытта холбоһуктаах) мунньахха “салалтаны холуннарар тыллары этэҕин” диэн саҥараары гыммыттарын комсомолецтар директордарын утары кими да саҥартарбакка ытыстарын таһына олорон, салалта бу мунньахха туох да түмүгү ситиспэтэҕэ. Ити курдук ыччаттар , дьон-норуот Афанасий Титовиґы өйдүүллэрэ, өйүүллэрэ. Кинини кытта бииргэ үлэлээбит элбэх киһи оскуола директордарынан оройуон, республика таһөымыгар тахсан үлэлээбиттэрэ. Дьон-сэргэ ити үлэґиттэри: «Тиитэбис окуолатын ааспыт дьон», - диэн хайҕаан этэллэрэ үгүс буолара.
5 сыл устатын тухары Афанасий Титович салалтатынан оскуолаҕа техүлэґитинэн үлэлээбитим олохпор улаханнык туһалаабыта. Үөрэҕи бүтэрэн совхозка биригэдьииринэн, управляющайынан, исполком бэрэссэдээтэлинэн, нэһилиэк баһылыгынан, бэтэрээннэр сэбиэттэригэр үлэлиибэр “Тиитэбис оскуолата” туһалаабыта саарбаҕа суох. Өрдөөҕүтэ биир оҕо “Антоновкаҕа үс ээтээстээх таас дьиэ тутуллан, биһиги саҥа осколаҕа үөрэнэр дьоллонуохпут” диэбитэ өйбөр-санаабар иҥэ сылдьыбытын баһылыгынан үлэлиир кэммэр үтүө дьоннор Ю.Н. Буслаев, В.А. Петрова, М.Р. Местников, депутаппыт В.М. Прокопьев, Якутэнерго генеральнай директора Ю.Н. Саввинов үтүө көмөлөрүнэн таас оскуола үлэҕэ киирэрин ситиспиппэр, А. Захаров оскуолатын ааспытым туһалаатаҕа дии саныыбын.
20 сыл директордаабыт А.Т. Захаров аата Антоновка биир уулуссатыгар иҥэриллибитэ, аҕаларын аатына бириэмийэни Тиитэбис оҕолоро сыл аайы бастыҥ салайааччыга туттараллар. Кини кэриэһин толорон, көмүс уҥуоҕа Антоновкаҕа көмүллүбүтэ.

Самсонов Семён Иванович,
Российскай Федерация уонна Саха Республикатын Бочуоттаах бэтэрээнэ,
Ньурба улууһун уонна Октябрьскай нэһилиэк Бочуоттаах олохтооҕо
Октябрьскай нэһилиэк көрдөрөр-үөрэтэр киинин архивыттан Захарова П.М.бэлэмнээтэ

ЮБИЛЕЙ

Газета “Огни Нюрбы”

21 января 2016 г. исполняется 95 лет со дня рождения Отличника народного просвещения РСФСР”, Заслуженного учителя школы ЯАССР, кавалера медалей “За доблестный труд в г. ВОВ 1941-1945 гг.”, “За трудовую доблесть” и др. Захарова Афанасия Титовича.
Афанасий Титович родился в бедной семье в Токосовском наслеге Нюрбинского района ЯАССР. Учился в Сораттахской, 3 Бордоҥской школах. Закончив в 1940 г. курсы по подготовке учителей, работал в Кюндядинской, Токосовской, Нюрбинской, 3 Бордоҥской школах. Участник Великой Отечественной войны 1941-45 гг. После войны с отличием закончил исторический факультет ЯГУ. Работал инспектором районного исполкома, с 1959 по 1967 гг.- заведующий Ленинского отдела народного образования. С 1967 в течение 20 лет работал директором Антоновской средней школы. За несколько лет школа перешла на кабинетную систему обучения, улучшил материально-техническую базу, особенное внимание уделял делу обучения и воспитания, творчески работал многочислен¬ный интернациональный педколлектив...В 1987 г. ушел на заслуженный отдых.

Учитель учителей

Не всякого педагога можно назвать Учителем учителей, но именно так называем Заслуженного учителя школы ЯАССР, Отличника народного просвещения РСФСР Афанасия Титовича Захарова, посвятившего 49 лет своей жизни делу воспитания подрастающего поколения, 20 из которых отдано Антоновской средней школе.
1967 г. памятен всем жителям с. Антоновка тем, что восьмилетняя школа была преобразована в среднюю, это было большим событием для сельчан. Ведь до сих пор их детям приходилось продолжать учёбу в Нюрбинской средней школе № 1. Зимой и осенью, в лютый холод, стужу, распутицу по дороге над рекой Вилюй антоновские дети ходили пешком за 3-4 версты в школу.
Наша старая, но любимая восьмилетняя школа разваливалась на глазах, топилась печью, полы шатались, печки рушились...
1967 год памятен тем, что в Антоновке строили новую типовую школу. Директором новой средней школы был назначен Афанасий Титович Захаров. Помню, как мы, учащиеся старших классов, учителя и сам директор работали при оштукатуривании стен здания, осенью заполняли завалинки, таскали вместе со взрослыми торф для засыпки потолка. Работали с задором, активно, ведь скоро мы должны были учиться в этих просторных классах с центральным отоплением, огромными окнами.
И вот мы, учащиеся 10-го выпускного класса (а всего нас 10 мальчишек, 24 девчонки) сидим на уроке обществознания, который ведёт Афанасий Титович. Мы затихали, боясь упустить хоть словечко нашего учителя. Уроки Афанасия Титовича отличались глубиной содержания, методической стройностью, логичностью. Учитель умело сочетал требовательность со справедливостью, взыскательность с доброжелательностью. В работе с детьми учитывал их индивидуальные особенности. Был чуток и внимателен к тем, с кем соприкасался по роду своей трудовой деятельности, передавал свой бесценный педагогический опыт молодым коллегам.
Помню, как в один из августовских солнечных дней 1985 г. ко мне, молодому учителю с 2 –летним стажем, (2 года после окончания университета работала в Верхневилюйском районе, в Меикской восьмилетней школе) пришла домой делопроизводитель Самсонова Анна Григорьевна и сказала, что директор Афанасий Титович просит меня прийти в школу. Какая это была радость, ведь я мечтала работать в своей родной школе. Так я стала учить «великому и могучему» русскому языку детей родного села. Надо отметить, что Афанасий Титович особенно был чуток к молодым, очень часто посещал уроки и водил нас, молодых педагогов, на уроки учителей-мастеров Е.М. Петровой, Т.П. Корякиной, М.Г. Николаевой, М.М. Игнатьевой, В.Н. Васильевой.
В своей работе оказывал всемерную помощь и поддержку не только молодым учителям, но и всему педагогическому коллективу. Энергия и целеустремленность были направлены на создание материально-технической базы новой школы, большое внимание уделял внедрению НОТ. Под его руководством за короткий промежуток времени школа одной из первых в районе перешла на кабинетную систему преподавания. Проводил целенаправленную работу по повышению эффективности урока, трудового воспитания, организации летней трудовой четверти школьников, работе с родителями. Благодаря неустанной работе Афанасия Титовича Захарова Антоновская средняя школа стала одной из передовых в республике.
С 1961 года являлся членом КПСС. Как коммунист Афанасий Титович был бессменным пропагандистом марксистко–ленинских идей, лектором. Его слушатели восхищались эрудицией, талантом оратора. Теоретическая подготовленность, компетентность, инициативность, принципиальность, постоянная забота о подрастающем поколении снискали уважение школьников, их родителей, коллег, населения не только Антоновки, но и Нюрбы, и района. До последних дней своей жизни остался преданным идеям партии и глубоко переживал кризис 90-х годов XX века. На партийных собраниях ставил на обсуждение учебные и воспитательные планы, весной коммунисты слушали отчёты директора, завучей. Был очень рад, когда меня единогласно избрали секретарем первичной партийной организации школы.
Высокий профессионализм, умение видеть в человеке его лучшие качества помогли вырастить целую плеяду творчески работающих педагогов, руководителей. Учитель учителей всегда верно подбирал своих заместителей, многие из них стали впоследствии руководителями: Н. Н. Иннокентьев, П. Н. Ефремов, Л. А. Антонов, С. П. Васильева – Егорова, В. М. Кузьмин, С. Н. Фёдорова.
Многие его ученики известны не только в районе, но и в республике: А.Ф. Саввинов, Н.В. Дьяконов, С.П. Васильева –Егорова, М.М. Иванова и др.
Титович, как его уважительно называли не только учителя, но и сельчане, делал всё от него зависящее, чтобы в школе работали как можно больше местных учителей, считая, что в таком случае текучесть кадров минимальная, что в своих родных стенах, со своими учителями никто не станет работать «а бы как». В наши дни в Антоновской средней общеобразовательной школе, которая носит имя Героя Н.Н..Чусовского с 2004 г., работают более 40 учителей-выпускников, а сколько преподавателей работают в школах районов республики, институтах, университете не счесть. Многие являются учениками Титовича, что подтверждает его высокое звание Учителя учителей.
В 2003 году учителями-выпускниками школы была учреждена премия «Лучшему руководителю» имени Афанасия Титовича, первым лауреатом премии стала Иванова Марианна Михайловна, заместитель директора по научно-методической части. Со следующего года этот почин был продолжен сыном Афанасия Титовича Захаровым Николаем Афанасьевичем и его семьей. Лауреатами премии являются: 2004 г. – Яковлев Юрий Михайлович, 2005 г.– Столярова Наталья Никифоровна, 2006 г. -Тимофеева Нина Михайловна, 2007 г. – Васильева Ольга Афанасьевна, 2008 г. – Николаева Мария Андреевна, 2009 г.– Захаров Прасковья Михайловна, 2010 г. – Матвеева Нюргуяна Владимировна, 2011 –Курнев Василий Тарасович, 2012- Яковлев Юрий Михайлович, 2013- Федорова Светлана Нестеровна, 2014– Афанасьева Валентина Григорьевна, 2015- Васильева Розалия Семеновна.
Работа по увековечению Учителя учителей Захарова Афанасия Титовича продолжается, так в 2012 г. выпускники 2 выпуска средней школы выпустили на свет книгу “Захаров А.Т.” в серии “Умнуллубат ааттар”, “САЙДАМ”. К 70-летию Великой Победы на территории школы сооружен мемориал “Воины-учителя”, где учащиеся и жители наслега могут узнать о воинской службе солдата Захарова. В этом году исполняется 95 лет со дня рождения Учителя, в феврале пойдет традиционная районная научно-практическая конференция “Захаровские чтения”, где выступят учащихся 5-8 классов, родители, педагоги со своими докладами. Приглашаем вас участвовать на НПК, которая пройдет в школе Титовича, посетить Выстовочно-образовательный центр, где выставлена экспозиция, посвященная юбилею.

Захарова Прасковья Михайловна,
руководитель выставочно-образовательного центра,
музея МБОУ “Антоновская СОШ им. Н.Н.Чусовского”

Мудрый наставник
Почему так трепетно и ревностно любим мы, выпускники 1968-72 годов, свою школу? Благодаря прекрасным учителям - Хоч Григорию Андреевичу, Петровой Евдокии Марковне, Захарову Афанасию Титовичу. Наша школа дорога нам и тем, что мы не только учились в ней, но и сами строили ее здание, сажали деревья, не раз спасали отопительную систему. Чувство сопричас¬тности ко всему происходящему, ответственности за школьные дела, гордости за нее воспитывал и поддерживал в нас педколлектив, руководимый Афанасием Титовичем Захаровым.
Члены ученического и комсомольского комитетов прошли у Афанасия Титовича подлинную школу демократии: участвовали в совещаниях при директоре, в педсоветах и родительских собраниях. Афанасий Титович умел учитывать мнение учащихся, даже при решении вопроса о пер¬сональных делах. Когда к нам приезжали дети из других школ, они завидовали той атмосфере доверительности и сотворчества, которые сложились у нас с директором и учителями. Навсегда запомнилось нам бережное отношение нашего директора к учебному времени. Когда шла под¬готовка к районному смотру художественной самодеятельности, мы несколько раз от имени учкома и комсомольского комитета просили освободить учащихся от 5-6 уроков для репетиций большого школьного хора. Афанасий Титович категорически отказал, заявив, что наша главная обязанность — это учеба, а место, которое школа займет в смотре, — это несколько второстепенное.
Для главного — для учебы Афанасий Титович сумел создать соответствующие условия: за несколько лет школа перешла на кабинетную систему обучения, творчески работал многочислен¬ный интернациональный педколлектив. Мудрый руководитель поощрял учителей, повышающих свою квалификацию. Так с его одобрения многие учителя получили второе высшее образование, а я закончила в Москве заочную аспирантуру по русскому языку.
Семь лет я работала в школе под руководством Захарова А.Т. И всегда поражалась его жизнелюбию и оригинальности его мировосприятия. Он заявлял, что признает в мире существование только двух великих личностей: С. Зверева и И.Сталина. И горько сожалел о том, что наше поколение не застало в живых великого певца Кыыл Уола. Как руководитель общеобразовательного учреждения, Афанасий Титович прекрасно разбирался в учебно-воспи¬тательном процессе: за учебный год он успевал посещать и проанализировать более 200 уроков. Помню, какие он делал замечания по урокам русской литературы, проведенные мною по романам "Анна Каренина" и "Воскресенье" Л.Толстого. В это время он, оказывается, еще и еще раз пе¬речитывал романы Л.Н.Толстого, так что это был анализ на профессиональном уровне. У Афанасия Титовича мы учились ответственному отношению к своим функциональным обязанностям: дорожить каждой минутой урока. Так в конце учебной четверти директор рекомендовал планировать прохождение новых тем, новых разделов программы, чтобы не перегружать детей. Четвертные оценки объявлялись учащимся не с утра, как в других школах, а только после 4-5 уроков.
Заслуга директора Афанасия Титовича Захарова, на наш взгляд, состоит в том, что он сумел создать условия для получения сельскими школьниками качественного образования. Да, действительно, выпускники Антоновской школы получали и сегодня при желании могут получить хорошие академические знания.
Васильева Саргылана Прокопьевна,
выпускница 1969 г., кандидат филологических наук,
отличник народного просвещения РСФСР,
отличник образования РС(Я),
директор Научно-исследовательского
института национальных школ Министерства образования.
2002 г.
Из архива Выставочно –образовательного центра подготовила Захарова П.М.
Просмотров: 622 | Добавил: Sonor
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Вход на сайт
Логин:
Пароль:
Поиск

Copyright MyCorp © 2021